TPO-antistoffen: een gids
TPO-antistoffen (anti-TPO) — auto-immuunmarker voor de schildklier: referentiewaarden, oorzaken van verhoging, Hashimoto en wat te doen.
Bijgewerkt: 30-9-2026
Referentiewaarden (typische volwassen waarden)
| Voor wie | Bereik | Eenheid |
|---|---|---|
| Volwassenen | – – 9 | IU/mL |
Referentiewaarden verschillen per laboratorium — de waarde op uw eigen uitslag geldt altijd eerst.
Wat zijn TPO-antistoffen
TPO-antistoffen (anti-TPO) zijn auto-antistoffen gericht tegen schildklierperoxidase — een enzym dat essentieel is voor de productie van schildklierhormonen. Wanneer het immuunsysteem dit enzym per vergissing aanvalt, kan de schildklierfunctie worden verstoord.
De TPO-antilichamentest is een van de belangrijkste markers voor de beoordeling van auto-immuunziekten van de schildklier. Verhoogde waarden kunnen maanden of zelfs decennia worden gedetecteerd voordat de schildklierfunctie daadwerkelijk aangetast is.
Referentiewaarden
Het TPO-antistoffenniveau zou minder dan 9 IU/mL (of kIU/L) moeten zijn. Sommige laboratoria gebruiken andere grenswaarden (bijv. <34 IU/mL) — de door uw laboratorium opgegeven grens heeft voorrang.
Het is belangrijk te begrijpen dat kleine hoeveelheden TPO-antistoffen ook in het bloed van volkomen gezonde mensen kunnen worden aangetroffen, met name bij vrouwen en ouderen.
Waarom TPO-antistoffen verhoogd kunnen zijn
Verhoogde TPO-antistoffenwaarden zijn het meest geassocieerd met:
- Hashimoto-thyreoiditis: de meest voorkomende auto-immuunziekte van de schildklier en de meest voorkomende oorzaak van hypothyreoïdie. Na verloop van tijd kan de schildklier het vermogen verliezen voldoende hormonen te produceren
- Ziekte van Graves: auto-immuun hyperthyreoïdie. Hoewel de primaire marker TRAb-antistoffen zijn, zijn TPO-antistoffen ook vaak verhoogd
- Postpartum thyreoiditis: een tijdelijke schildklierdisfunctie die na de bevalling kan optreden
- Andere auto-immuunziekten: diabetes type 1, coeliakie, reumatoïde artritis — deze aandoeningen worden vaker gevonden samen met verhoogde TPO-antistoffen
- Jodiumoverschot: zeer hoge doses jodium kunnen een auto-immuunreactie uitlokken
Waarom TPO-antistoffen niet aantoonbaar kunnen zijn
Een negatief TPO-antistoffenresultaat (onder de drempelwaarde) is over het algemeen goed nieuws — het betekent dat een auto-immuunziekte van de schildklier onwaarschijnlijk is. Een klein deel van de patiënten met Hashimoto-thyreoiditis kan echter negatieve TPO-antistoffen hebben; in dergelijke gevallen worden anti-TG-antistoffen (thyroglobuline) getest.
Wat u vervolgens kunt doen
1. Als TPO-antistoffen verhoogd zijn maar TSH normaal — TSH elke 6–12 maanden controleren 2. Als verhoogd en TSH ook veranderd — behandelingsopties bespreken met uw arts 3. FT4 en FT3 samen met TSH controleren voor een volledig schildklierprofiel 4. Anti-TG-antistoffentest overwegen — vooral als TPO negatief is maar symptomen aanwezig zijn 5. Voldoende selenium-, zink- en vitamine D-spiegels waarborgen — onderzoek wijst op mogelijke voordelen voor de schildkliergezon dheid
Monitoring in de loop van de tijd
Het TPO-antistoffenniveau kan fluctueren — soms daalt het, soms stijgt het. Herhaling elke 6–12 maanden is zinvol, vooral als de waarden eerder verhoogd waren. De belangrijkste monitoringmarker is TSH — zelfs bij aanwezige antistoffen kan de schildklierfunctie lang normaal blijven.
Het bijhouden van de trend op het QbiLabs-platform helpt te begrijpen of de situatie verandert.
Vragen voor uw arts
- Betekenen mijn verhoogde TPO-antistoffen dat ik Hashimoto-thyreoiditis heb?
- Hoe vaak zou ik mijn schildklierfunctie moeten laten controleren?
- Zou ik op andere auto-immuunmarkers moeten testen (anti-TG, ANA)?
- Kunnen voeding en supplementen helpen het antistoffenniveau te verlagen?
- Hoe groot is de kans dat mijn schildklierfunctie in de toekomst verslechtert?
*Dit is geen medisch advies. Raadpleeg uw arts voor alle beslissingen met betrekking tot uw gezondheid.*