Albumina: marker odżywienia i zdrowia wątroby

Czym jest albumina i dlaczego się ją bada

Albumina to główne białko krwi, produkowane przez wątrobę. Stanowi około 55–60% wszystkich białek osocza krwi. Albumina pełni kilka ważnych funkcji: utrzymuje ciśnienie onkotyczne (koloidowo-osmotyczne), które zapobiega wyciekaniu płynów z naczyń krwionośnych do tkanek; transportuje hormony, leki, kwasy tłuszczowe i bilirubinę; działa również jako antyoksydant. Badanie albuminy pomaga ocenić czynność wątroby, stan odżywienia i ogólny stan zdrowia.

Wartości referencyjne

Prawidłowe stężenie albuminy u dorosłych wynosi 3,5–5,0 g/dL (lub 35–50 g/L). Nieco niższe wartości mogą być prawidłowe u osób starszych. Laboratoria podają własne zakresy referencyjne, które mogą się nieco różnić w zależności od stosowanej metody badania.

Dlaczego albumina może być podwyższona

Podwyższona albumina jest stosunkowo rzadkim wynikiem i najczęściej wskazuje na odwodnienie — gdy organizm ma mniej płynów, krew staje się bardziej zagęszczona, a wartości albuminy wydają się wyższe. Prawdziwa hiperalbuminemia jest bardzo rzadka. Jeśli albumina przekracza normę, warto najpierw ocenić, czy w czasie pobierania krwi nie doszło do odwodnienia — być może spożycie płynów było niewystarczające lub wystąpiła biegunka czy wymioty.

Dlaczego albumina może być niska

Niska albumina (hipoalbuminemia) ma wiele możliwych przyczyn. Choroby wątroby (marskość, zapalenie wątroby) zmniejszają produkcję albuminy. Choroby nerek (zespół nerczycowy) powodują utratę albuminy z moczem. Przewlekłe stany zapalne, infekcje i sepsa kierują wątrobę od produkcji albuminy ku wytwarzaniu białek zapalnych. Niedobory żywieniowe, zwłaszcza brak białka, również obniżają poziom albuminy. Inne czynniki to choroby przewodu pokarmowego z zespołem złego wchłaniania, ciąża, urazy oparzeniowe i długotrwałe unieruchomienie.

Co zrobić z wynikiem

Jeśli albumina jest niska, lekarz prawdopodobnie oceni czynność wątroby (ALT, AST, bilirubina), czynność nerek (kreatynina, eGFR, białko w moczu), markery zapalne (CRP, OB) oraz stan odżywienia. Kluczowe jest zrozumienie przyczyny — czy chodzi o wątrobę, nerki, stan zapalny czy dietę. Nie należy przyjmować suplementów białkowych bez zalecenia lekarza — jeśli przyczyną jest choroba, same suplementy nie rozwiążą problemu.

Monitorowanie w czasie

Albumina zmienia się powoli, ponieważ jej czas półtrwania wynosi około 20 dni. Nie odzwierciedla więc nagłych zmian, ale dobrze wskazuje na długoterminowy stan odżywienia i czynność wątroby. Regularne monitorowanie jest zasadne u osób z przewlekłymi chorobami wątroby lub nerek, u pacjentów onkologicznych i u osób starszych. QbiLabs umożliwia śledzenie trendów albuminy wraz z markerami wątrobowymi i zapalnymi.

Pytania do lekarza

1. Czy mój poziom albuminy wskazuje na problem żywieniowy czy inną przyczynę? 2. Czy powinienem/powinnam wykonać dodatkowe badania wątroby lub nerek? 3. Czy moja choroba przewlekła może być przyczyną obniżenia albuminy? 4. Jak często powinienem/powinnam powtarzać badanie albuminy?