Lactaatdehydrogenase (LDH): wat het betekent

Wat is LDH?

Lactaatdehydrogenase (LDH) is een enzym dat betrokken is bij het glucosemetabolisme — het katalyseert de omzetting van pyruvaat naar lactaat en omgekeerd. Het is een van de belangrijkste deelnemers aan het cellulaire energieproductieproces.

LDH komt voor in vrijwel alle lichaamsweefsels: het hart, de lever, de nieren, de spieren, de longen, de hersenen en de bloedcellen. Er bestaan vijf LDH-isovormen (LDH-1 tot LDH-5), die elk overwegend in verschillende organen voorkomen. LDH-1 wordt bijvoorbeeld voornamelijk aangetroffen in het hart en de rode bloedcellen, terwijl LDH-5 in de lever en de skeletspieren voorkomt.

Wanneer cellen van een orgaan beschadigd raken of afsterven, komt het LDH dat ze bevatten vrij in het bloed. Een verhoogd LDH-gehalte in het bloed is daarom een aspecifieke maar belangrijke marker voor weefselschade. Het geeft geen antwoord op de vraag waar het probleem precies zit, maar het signaleert dat er ergens in het lichaam een pathologisch proces plaatsvindt.

Normaalwaarden

Het normale totale LDH-gehalte in het bloed bij volwassenen is doorgaans:

• 125–220 U/L

Deze waarden kunnen enigszins variëren afhankelijk van het laboratorium, de gebruikte reagentia en analysemethoden. Het is daarom altijd belangrijk om uw resultaten te vergelijken met de referentiewaarden van het specifieke laboratorium.

Het is belangrijk om te weten dat LDH-waarden vals verhoogd kunnen zijn door hemolyse — het uiteenvallen van rode bloedcellen tijdens de afname of het transport van het monster. Als het laboratorium aangeeft dat het monster gehemolyseerd was, moet het resultaat met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd of moet de test worden herhaald.

Bij kinderen en pasgeborenen zijn de normale LDH-waarden hoger dan bij volwassenen, daarom worden pediatrische resultaten beoordeeld op basis van leeftijdsaangepaste referentiewaarden.

Waarom kan de waarde verhoogd zijn?

Aangezien LDH in veel weefsels aanwezig is, kan een verhoogd gehalte in het bloed verschillende oorzaken hebben.

Hart- en vaatziekten — een hartinfarct, hartfalen of myocarditis kunnen het LDH-gehalte verhogen doordat de hartspier beschadigd raakt.

Leverziekten zoals hepatitis, cirrose of leverschade door medicijnen of toxinen gaan vaak gepaard met een verhoogd LDH.

Hematologische aandoeningen — hemolytische anemie (versnelde afbraak van rode bloedcellen), megaloblastaire anemie (gerelateerd aan vitamine B12- of foliumzuurtekort) kunnen het LDH aanzienlijk verhogen.

Infectieziekten, vooral bij een ernstiger beloop, kunnen weefselschade veroorzaken en daarmee het LDH-gehalte verhogen.

Longziekten, waaronder longembolie of longontsteking, kunnen ook gepaard gaan met verhoogd LDH.

Intensieve lichamelijke inspanning, vooral langdurig of van hoge intensiteit, kan het LDH tijdelijk verhogen door microtrauma aan spiercellen.

Oncologische aandoeningen — LDH wordt vaak gebruikt als een van de aspecifieke markers om het verloop van bepaalde tumoren te monitoren.

Waarom kan de waarde verlaagd zijn?

Een laag LDH-gehalte in het bloed komt zelden voor en heeft doorgaans geen belangrijke klinische betekenis.

Genetische factoren — zeldzame erfelijke mutaties van LDH-subeenheden kunnen leiden tot een verminderde enzymactiviteit. Dergelijke aandoeningen zijn meestal asymptomatisch en worden toevallig ontdekt.

Hoge niveaus van ascorbinezuur (vitamine C) in het lichaam kunnen in sommige gevallen de LDH-activiteit in laboratoriumtests onderdrukken.

Benadrukt moet worden dat een laag LDH op zichzelf zelden reden tot bezorgdheid geeft en doorgaans geen verder onderzoek vereist, tenzij er andere klinische tekenen aanwezig zijn.

Wat kunt u verder doen?

Als uw LDH-resultaat verhoogd is, is het belangrijk om niet in paniek te raken — het is een aspecifieke marker die op zichzelf geen specifieke ziekte aangeeft.

Overweeg eerst mogelijke eenvoudige oorzaken: heeft u onlangs intensief gesport, heeft u een infectieziekte, of zou het monster gehemolyseerd kunnen zijn?

Uw arts kan aanvullende onderzoeken aanvragen om de oorzaak van de LDH-verhoging te bepalen: LDH-isovormenanalyse, volledig bloedbeeld, leverfunctiewaarden, hartmarkers of andere specifieke onderzoeken afhankelijk van de klinische situatie.

Als de LDH-verhoging gering is en er geen andere symptomen of afwijkingen zijn, kan de arts aanbevelen om de test na enkele weken te herhalen om te beoordelen of de verandering tijdelijk was.

Verloop in de tijd

Het volgen van LDH in de tijd is bijzonder waardevol omdat het trends zichtbaar maakt. Een enkel resultaat weerspiegelt niet altijd de werkelijke situatie — tijdelijke schommelingen zijn normaal.

Als LDH verhoogd was door een specifieke oorzaak (bijvoorbeeld een infectie of lichamelijke inspanning), helpt een controletest te bevestigen dat de waarde weer genormaliseerd is en het probleem is opgelost.

Bij chronische ziekten kunnen periodieke LDH-metingen de arts helpen het ziekteverloop en de effectiviteit van de behandeling te beoordelen.

Na verloop van tijd biedt uw persoonlijke LDH-geschiedenis de arts veel waardevollere informatie dan afzonderlijke metingen.

Vragen voor uw arts

• Wat zou de oorzaak kunnen zijn van mijn verhoogde LDH, gezien mijn andere onderzoeksresultaten en symptomen?
• Is het nodig om een LDH-isovormenanalyse uit te voeren om de locatie van de schade nauwkeuriger te bepalen?
• Moet ik de LDH-test na enige tijd herhalen, en zo ja, wanneer?
• Welke aanvullende onderzoeken zouden helpen mijn situatie te verduidelijken?
• Kunnen mijn medicijnen of leefstijlfactoren mijn LDH-resultaat hebben beïnvloed?