Dehydrogenaza mleczanowa (LDH): co to jest i wyniki

Czym jest LDH?

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) to enzym uczestniczący w metabolizmie glukozy — katalizuje przemianę pirogronianu w mleczan i odwrotnie. Jest jednym z głównych uczestników procesu wytwarzania energii w komórkach.

LDH występuje niemal we wszystkich tkankach organizmu: w sercu, wątrobie, nerkach, mięśniach, płucach, mózgu i komórkach krwi. Istnieje pięć izoform LDH (LDH-1 do LDH-5), z których każda dominuje w różnych narządach. Na przykład LDH-1 występuje głównie w sercu i erytrocytach, natomiast LDH-5 — w wątrobie i mięśniach szkieletowych.

Gdy komórki jakiegokolwiek narządu ulegają uszkodzeniu lub obumierają, zawarty w nich LDH uwalnia się do krwi. Dlatego podwyższony poziom LDH we krwi jest niespecyficznym, ale ważnym markerem uszkodzenia tkanek. Nie odpowiada na pytanie, gdzie dokładnie leży problem, ale sygnalizuje, że gdzieś w organizmie zachodzi proces patologiczny.

Normy

Prawidłowy całkowity poziom LDH we krwi u dorosłych wynosi zazwyczaj:

• 125–220 U/L

Zakresy te mogą nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium, stosowanych odczynników i metod analitycznych, dlatego zawsze ważne jest porównywanie wyników z wartościami referencyjnymi podanymi przez dane laboratorium.

Należy pamiętać, że poziom LDH może być fałszywie podwyższony z powodu hemolizy — rozpadu czerwonych krwinek podczas pobierania lub transportu próbki. Jeśli laboratorium zaznacza, że próbka była zhemolizowana, wynik należy interpretować ostrożnie lub powtórzyć badanie.

U dzieci i noworodków normy LDH są wyższe niż u dorosłych, dlatego wyniki pediatryczne oceniane są według zakresów referencyjnych dostosowanych do wieku.

Dlaczego może być podwyższone?

Ponieważ LDH występuje w wielu tkankach, podwyższony poziom we krwi może mieć różne przyczyny.

Choroby układu krążenia — zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca lub zapalenie mięśnia sercowego mogą powodować wzrost LDH, ponieważ mięsień sercowy ulega uszkodzeniu.

Choroby wątroby, takie jak zapalenie wątroby, marskość lub uszkodzenie wątroby przez leki lub toksyny, często wiążą się z podwyższonym LDH.

Zaburzenia hematologiczne — niedokrwistość hemolityczna (nasilony rozpad czerwonych krwinek), niedokrwistość megaloblastyczna (związana z niedoborem witaminy B12 lub kwasu foliowego) mogą znacząco podwyższyć LDH.

Choroby zakaźne, zwłaszcza o cięższym przebiegu, mogą powodować uszkodzenie tkanek i odpowiednio podwyższać poziom LDH.

Choroby płuc, w tym zatorowość płucna lub zapalenie płuc, mogą również wiązać się z podwyższonym LDH.

Intensywny wysiłek fizyczny, zwłaszcza długotrwały lub o wysokiej intensywności, może przejściowo podwyższyć LDH z powodu mikrourazów komórek mięśniowych.

Choroby nowotworowe — LDH jest często wykorzystywany jako jeden z niespecyficznych markerów pomagających monitorować przebieg niektórych nowotworów.

Dlaczego może być obniżone?

Niski poziom LDH we krwi występuje rzadko i zazwyczaj nie ma istotnego znaczenia klinicznego.

Czynniki genetyczne — rzadkie dziedziczne mutacje podjednostek LDH mogą prowadzić do obniżonej aktywności enzymatycznej. Takie stany są zwykle bezobjawowe i wykrywane przypadkowo.

Wysoki poziom kwasu askorbinowego (witaminy C) w organizmie może w niektórych przypadkach hamować aktywność LDH w badaniu laboratoryjnym.

Należy podkreślić, że niski LDH sam w sobie rzadko budzi niepokój i zazwyczaj nie wymaga dalszej diagnostyki, chyba że występują inne objawy kliniczne.

Co robić dalej?

Jeśli wynik LDH jest podwyższony, ważne jest, aby nie panikować — to niespecyficzny marker, który sam w sobie nie wskazuje na konkretną chorobę.

Najpierw rozważ możliwe proste przyczyny: czy niedawno intensywnie ćwiczyłeś, czy chorujesz na chorobę zakaźną, czy próbka mogła być zhemolizowana?

Lekarz może zlecić dodatkowe badania w celu ustalenia przyczyny podwyższenia LDH: analizę izoform LDH, morfologię krwi, wskaźniki funkcji wątroby, markery sercowe lub inne specyficzne badania w zależności od sytuacji klinicznej.

Jeśli podwyższenie LDH jest niewielkie i nie występują inne objawy ani odchylenia w badaniach, lekarz może zalecić powtórzenie badania po kilku tygodniach w celu oceny, czy zmiana była przejściowa.

Monitorowanie w czasie

Monitorowanie LDH w czasie jest szczególnie wartościowe, ponieważ pozwala dostrzec trendy. Pojedynczy wynik nie zawsze odzwierciedla rzeczywistą sytuację — przejściowe wahania są normalne.

Jeśli LDH było podwyższone z określonej przyczyny (na przykład infekcji lub wysiłku fizycznego), badanie kontrolne pomaga potwierdzić, że wartość wróciła do normy i problem został rozwiązany.

W przypadku chorób przewlekłych okresowe pomiary LDH mogą pomóc lekarzowi ocenić przebieg choroby i skuteczność leczenia.

Z czasem Twoja osobista historia LDH dostarcza lekarzowi znacznie cenniejszych informacji niż pojedyncze pomiary.

Pytania do lekarza

• Co może być przyczyną mojego podwyższonego LDH, biorąc pod uwagę inne wyniki badań i objawy?
• Czy konieczna jest analiza izoform LDH w celu dokładniejszego określenia miejsca uszkodzenia?
• Czy powinienem powtórzyć badanie LDH po pewnym czasie, a jeśli tak — kiedy?
• Jakie dodatkowe badania pomogą wyjaśnić moją sytuację?
• Czy moje leki lub czynniki stylu życia mogły wpłynąć na wynik LDH?